FIFA World Cup 2026™ mới khép lại vòng bảng với 72 trận đấu. Trong cùng khoảng thời gian đó, hệ thống giám sát bản quyền do VTV phối hợp cùng Phan Law vận hành đã phát hiện 10.536 URL vi phạm, tương ứng 1.158 tên miền phát sóng và phát tán trái phép các nội dung liên quan đến giải đấu (chưa bao gồm 5 tên miền mạng xã hội).

Nếu chỉ nhìn vào con số 10.536 URL, nhiều người sẽ khó hình dung quy mô của tình trạng vi phạm. Tuy nhiên, khi đặt cạnh dữ liệu từ những giải đấu khác, bức tranh trở nên rõ nét hơn.

Theo thống kê của Phan Law, một giải bóng đá cấp CLB quốc tế có sức hút lớn mà đơn vị từng phối hợp bảo vệ bản quyền kéo dài khoảng 6 tháng, với 130-150 trận đấu, ghi nhận khoảng 10.000 URL vi phạm trong toàn bộ mùa giải.

Nói cách khác, chỉ sau 72 trận đấu của vòng bảng FIFA World Cup 2026™, số URL vi phạm đã tương đương cả một giải đấu diễn-ra-trong-6-tháng!!! 

Đó không chỉ là sự khác biệt về số lượng. Đó còn là sự khác biệt về cường độ.

Nếu ở các giải đấu cấp CLB, số lượng website phát lậu thường tăng dần theo từng giai đoạn của mùa giải, thì tại FIFA World Cup 2026™, gần như ngay từ những lượt trận đầu tiên, hệ thống giám sát đã phải ghi nhận hàng trăm URL mới mỗi ngày. Những website vừa bị phát hiện hoặc xử lý nhanh chóng được thay thế bằng tên miền khác, trong khi các đường link chia sẻ trên mạng xã hội cũng liên tục xuất hiện theo từng trận đấu.

Dữ liệu từ hệ thống giám sát cũng cho thấy, trong hơn 10.500 URL vi phạm được phát hiện, có 9.267 URL website, 1.269 URL trên mạng xã hội và 41 ứng dụng phát tán trái phép nội dung FIFA World Cup 2026™. Đến hết vòng bảng, 8.522 URL đã được xử lý, trong khi hàng nghìn URL khác vẫn đang được tiếp tục rà soát, xác minh và hoàn thiện hồ sơ.

Xem lậu chỉ là phần nổi của "tảng băng chìm" các hình thức vi phạm pháp luật

Theo luật sư Võ Trung Tín của VP Luật sư Phan Law Vietnam, nếu chỉ nhìn nhận đây là câu chuyện "xem bóng đá miễn phí" thì chưa phản ánh đầy đủ bản chất của vấn đề - "Web lậu phục vụ nhu cầu. Khi nào còn nhu cầu thì vẫn còn web lậu", đại diện Phan Law Vietnam nhận định.

Ngay khi những vụ việc như X**L** TV bị cơ quan chức năng vào cuộc xử lý gắt gao và đưa ra ánh sáng những đối tượng vi phạm pháp luật, không ít ý kiến cho rằng những lý do từ phía người dùng như: Thích phong cách bình luận "bụi", dân dã chỉ là bào chữa cho việc tại những "web đen" đó, thứ khán giả được nghe thấy nhiều nhất là lời mời gọi cá độ bóng đá với quảng cáo "tỷ lệ tốt nhất", "Trăm trận trăm thắng"...

Theo ông Võ Trung Tín, phần lớn website phát sóng trái phép hiện nay không tồn tại chỉ để truyền tải các trận đấu. Bóng đá là nội dung thu hút người xem, còn mục tiêu phía sau thường là khai thác lưu lượng truy cập để phục vụ những hoạt động khác như quảng cáo, chuyển hướng sang các trang cá độ, hoạt động rửa tiền, thu thập dữ liệu người dùng hoặc phát tán các nội dung vi phạm khác...

Quan sát từ hệ thống giám sát cho thấy nhiều website có vòng đời rất ngắn. Một tên miền có thể bị phát hiện và xử lý, nhưng ngay sau đó một địa chỉ khác với giao diện gần như tương tự lại xuất hiện. Không ít website thay đổi đuôi tên miền, chuyển máy chủ hoặc sử dụng nhiều tên miền dự phòng để duy trì việc phát sóng. Điều đó khiến số lượng URL vi phạm luôn biến động theo từng trận đấu, thay vì giảm dần sau mỗi đợt xử lý.

Theo Phan Law, đây cũng là lý do cuộc chiến chống vi phạm bản quyền trên môi trường số chưa bao giờ chỉ là câu chuyện của riêng đơn vị nắm giữ bản quyền. Chừng nào nhu cầu tìm kiếm các đường link xem miễn phí vẫn còn tồn tại, chừng đó các website phát lậu vẫn sẽ tiếp tục xuất hiện dưới những hình thức mới.

Ở góc độ bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, mỗi URL vi phạm được phát hiện đều không đơn thuần là một đường dẫn trên Internet. Phía sau mỗi URL là một quy trình gồm nhiều bước từ xác minh, thu thập chứng cứ, hoàn thiện hồ sơ đến chuyển yêu cầu xử lý theo quy định của pháp luật. Với các sự kiện truyền hình trực tiếp như FIFA World Cup 2026™ quá trình này càng đặt ra yêu cầu về sự phối hợp chặt chẽ giữa chủ thể quyền, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian và các cơ quan thực thi pháp luật, bởi giá trị thương mại của quyền phát sóng tập trung gần như toàn bộ trong khoảng thời gian trận đấu diễn ra.

FIFA World Cup 2026™ vẫn còn những vòng đấu quyết định phía trước. Đồng nghĩa với đó, những con số trên hệ thống giám sát bản quyền được dự báo sẽ tiếp tục tăng. 

Nhưng phía sau mỗi URL được phát hiện không chỉ là một hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, mà còn phản ánh một thực tế lớn hơn: Khi nhu cầu sử dụng các dịch vụ xem lậu vẫn tồn tại, cuộc chiến bảo vệ bản quyền trên môi trường số sẽ còn là một cuộc đua dài hơi, đòi hỏi sự tham gia của nhiều chủ thể, thay vì chỉ là nỗ lực của riêng đơn vị nắm giữ bản quyền!